---

Përpara se të hyni në palestër, të filloni një program stërvitor dhe një dietë ushqimore duhet të njihni faktorët të cilët ju pengojnë të keni një trup simetrik, performancë fizike si kur ishit 18 vjeç dhe metabolizmin e moshës të adoleshencës!

Nuk ka rëndësi nëse je atlet profesionist apo amator i apasionuar me palestrën e natyrën, nëse je student, mësues, doktor, inxhinier, apo punonjës zyre aktiviteti fizik i të cilit është shtypja e butonave në tastierën e kompjuterit! Të gjithë jemi të ndikuar nga faktorët pengues. Faktor pengues ose limitues është çdo lloj faktori i cili na pengon të arrijmë rezultate optimale.

Secili nga ne, ka një vlerësim të vetes në atë çka mund të bëjë, si për shembull: sa shpejt mund të vrapojë apo sa distancë mund të kryejë! Por e keni pyetur veten se çfarë ju pengon të vraponi edhe pak më shpejt, të zgjatni kohën e vrapimit dhe të rrisni distancën e kryer? Besoj që po! Është e lehtë dhe përgjigja nuk është një e vetme por dhjetra të cilat do ndjekin njëra tjetrën: kam kohë pa vrapuar, s’më lejon pesha, kam ngrënë tepër ushqim, e ka fajin duhani, më vështirësohet frymëmarrja, etj, etj. Të gjitha përgjigjet tuaja mbi defiçencat në performim më të lartë quhen faktorë pengues.

Meqënëse faktorët pengues janë të shumtë po bëjmë një kategorizim të tyre. Tre kategoritë kryesore të faktorëve pengues janë:

1) gjenetika individuale,

2) stili i jetesës dhe aktiviteti fizik që kryejmë,

3) mënyra e të ushqyerit.

Gjithçka tjetër mund të bëjë pjesë brenda njërit prej grupeve.

Gjeni është pjesë e molekulës të ADN-së (acidi dezoksiribonukleik) dhe është njësia e trashëgimisë të qënieve të gjalla. Ne trashëgojmë gjenet e prindërve tanë. Kjo na jep ne veçoritë dhe karakteristikat individuale. Disa nga këto janë pozitive, si për shembull: gjatësia perfekte, tipare të bukura të fytyrës, sytë ngjyrë blu, etj. Veçori negative janë gjymtyrët jo simetrike, organe me funksion të cunguar deri tek semundjet gjenetikisht të transmetueshme.

Besoj se keni degjuar rëndom mes miqsh gjatë performancës të ushtrimeve në palestra dhe konkurrencës se kush ngre më shumë kilogram pesha,  zhargonin “ky nuk bëhet…”. Me apo pa dijeni, shakaja lidhet posaçërisht me pjesën gjenetike të individit. Në opinionin dhe eksperiencën time “nuk bëhet” mbetet vetëm një shaka ngacmuese pasi secili individ me çfarëdolloj trashëgimie gjenetike “bëhet”. Ajo çka na shtyn të performojmë edhe një ngritje më tepër të shtangës apo të kryejmë dhe 1 kilometer më tepër duke vrapuar është një sfidë që i bëjmë gjenetikës tonë duke thyer rekordet e vetes. Pra çelësi është aktiviteti fizik.

I dashur lexues , ndërgjegjësohu: çdokush që  kryen aktivitet fizik PËRFITON! Është një lojë që nuk ka të humbur. Dikush fiton pasi rrit performancën dhe zhvillon një trup më simetrik dhe muskuloz se të tjerët, ndërsa dikush tjetër fiton mbi veten pasi rrit performancën dhe përmirëson shëndetin më shumë se një javë, muaj apo vit më përpara.

 Shoqëria tonë ndahet në dy grupe:

Grupi I, që kryen aktivitet fizik (fatkeqësisht ze një përqindje shumë të vogël!)

Grupi II, që nuk kryen aktivitet fizik (ky grup është shumë i madh!)

Po e nis nga grupi  i fundit si më i thjeshtë: Grupi II është i bindur me mënyrën e tij që nuk mundet të kryejë aktivitet fizik, justifikimet janë: Kam shumë punë, impenjime familjare dhe shoqërore, nuk kam motivim, etj. Të gjitha këto janë faktorë pengues ku si produkt kemi mbipeshën, lodhjen, hipertension, kolesterol të lartë, rrahje të shpeshta të zemrës, gjumë jo të qetë, nervozizëm, etj. Nga ana tjeter, Grupi I ka në përbërjen e tij individë me performancë të lartë fizike e shëndetësore dhe këta janë shembullorët, ata që frekuentojnë palestra dhe kryejnë aktivitet fizik qoftë edhe pa arritur ndonjë rezultat fizikisht të dukshëm. Një pjesë e konsiderueshme e këtij grupi janë edhe ata individë të cilët janë të bindur që kryejnë aktivitet fizik pasi kanë punë në lëvizje ose “lodhen” në punën që bëjnë. Që kjo të jetë e qartë: nje individi që cilësohet jo aktiv kryen më pak se 5000 hapa në ditë dhe një individ që cilësohet aktiv kryen të paktën 10.000 hapa në ditë. Gjithashtu lloji i aktivitetit që kryejmë është shumë i rëndësishëm që të arrijmë rezultatet e kërkuara. Nuk mund të krahasohet një shëtitje me hap të ngadaltë me një vrapim në park, gjithashtu nuk mund të krahasohet një seancë kardio në pistë me intesitet mesatar me një seancë trajnimi me intervale (HIIT). Performanca sa më aktive dhe intense aq më shumë rrit rezistencën kardiovaskulare, përmirëson lëvizjen e muskujve, rrit metabolizmin, rregullon gjumin, etj duke sjellë kështu eleminim të faktorëve të ndryshëm pengues.

Pak më sipër përmenda si pjesë përbërëse të Grupit I, individë që kryejnë aktivitet fizik dhe nuk shikojnë rezultate. Në një bashkëbisedim normal mbi fitnesin dëgjon:

“Frekuentoj palestrën, djersitem pa fund, kam provuar shumë programe stërvitore, teori interneti, ushtrime që më jep instruktori por asnjëherë pasqyra nuk më tregoi fizikun që dua të kem!” Të jetë faji i pasqyrës apo neglizhimi i dietës ushqimore?

 Ne jemi çfarë hamë! Kjo thënie është shumë e vjetër (daton në vitin 1826) dhe besoj se me evolimin shoqëror duhet shtuar ose përmirësuar fraza: ne jemi çfarë nuk hamë!

Fytyrë e cila tregon shëndetin pak më tepër seç duhet, shpatulla të ngushta dhe zgjerimi zbret gradualisht në pjesën e mesit duke arritur ti japë trupit formën e një dardhe. Këmbët dikur të forta ndjejnë pak dhimbje në gjunjët dhe preferoj më mirë të rri ulur! Zgjidhja! Dietë drastike.

Pyetja e parë që një dietolog i bën pacientit është: C’farë ha? Këtu fillon nga secili pa përjashtim një shpjegim vetëbesues mbi çka ha dhe shumë krenar se sa pak ha. Në fund mbyllet me një pyetje: Nuk e kuptoj pse nuk po rrëzoj peshë?

Faktorët pengues kryesorë të cilat hasen në mënyrën e të ushqyerit dhe zvogëlim të metabolizmit janë:

1. oraret e ngrënies,

2. përdorimi i ushqimeve të proçesuara me densitet të ulët nutrientësh,

3. energjia e pa balancuar,

4. mungesa e proteinës,

5. mungesa e fibrës në vaktet ushqimore,

6. për shumë individë përfshirja e alkoolit në menunë ditore.

Po si eleminohen këta faktorë pengues?

1. Hani çdo 3-4 orë. Kjo do të thotë që dita do ketë 5 vakte. Nga këto 3 janë kryesoret mëngjesi, dreka, darka dhe 2 janë vakte të vogla të cilat futen midis vakteve kryesore, mund të përdorni fruta te thata, fruta ose perime të stinës.

2. Përdorni ushqime natyrale jo të konservuara apo të skuqura me gjalpë apo vajra vegjetale.

3. Dieta ushqimore ditore duhet të jetë me energji të balancuar. Kalori të marra nga ushqimi e barabartë me kalori të shpenzuara me aktivitet fizik. Si ta arrini? Asnjeherë mos hani një vakt derisa të ndjeheni plotësisht të ngopur. Kryeni aktivitet fizik 45-60 min/ditë.

4. Vaktet kryesore duhet të përfshijnë mish pule, peshk, fileto viçi. Këto janë ushqime me nivel të lartë proteine.

5. Shoqëroje çdo vakt me sallatë. Fibra e cila ndihmon në rënien nga pesha gjendet vetëm në bimët. Kështu që sallatat, perimet e frutat janë një burim i mirë fibre.

6. Përdorimi i alkoolit ul tretjen dhe zvogëlon metabolizmin. Kaloritë e alkoolit nuk janë të preferuara nga sistemi tretës dhe konsiderohen toksike. Gota e alkoolit do shijohet më mirë në fundjavë por kujdes, mos përdorni shishen! Përdorni sa më shumë ujë.

Faktorët pengues janë të shumtë dhe sejcili nga ne mund të gjejë lehtësisht shumë të tillë. Ajo çka të propozoj i nderuar lexues është: bëj një kronologji të ditës tënde dhe gjej faktorin pengues kryesor që të mban të pa përfshirë në një jetë të shëndetëshme e në një performancë aktive siç do doje. Më pas gjej në cilin grup të mësipërm bën pjesë dhe nëse nuk bën pjesë në asnjëri atëhere kupto që ke arritur egzaktësisht të zbulosh faktorin tënd pengues. Renditi faktorët sipas vështirësisë duke nisur nga më i komplikuari dhe fillo eleminimin e tyre.

Fillo aktivitetin fizik, dietën ushqimore të shëndetëshme, ndërto trupin që ke ëndërruar dhe mendo pozitivisht. Shumë shpejt do ndjehesh konfident me pasqyrën, me shoqërinë që të rrethon dhe po ashtu me rrobat e banjës.